De Kuopio-studie
De Kuopio Ischaemic Heart Disease-studie volgde 2.315 mannen van 42 tot 60 jaar uit Oost-Finland, geworven tussen 1984 en 1989, gedurende een mediaan van 20,7 jaar. De mannen werden ingedeeld naar hoe vaak ze een (traditionele, hetelucht)sauna gebruikten: één keer per week (601 mannen), twee of drie keer (1.513) of vier tot zeven keer per week (201).
| Uitkomst, 4–7 sessies per week vs. één keer per week | Resultaat | Bron |
|---|---|---|
| Plotselinge hartdood | hazard ratio 0,37 (95% BI 0,18–0,75) | Laukkanen et al., JAMA Internal Medicine 2015 |
| Fatale coronaire hartziekte | 48% lager risico (2–3 sessies: 23% lager) | Laukkanen et al., 2015 |
| Overlijden door welke oorzaak dan ook tijdens follow-up (ruw) | 30,8% vs. 49,1% (2–3 sessies: 37,8%) | Laukkanen et al., 2015 |
| Dementie | hazard ratio 0,34 (95% BI 0,16–0,71) | Laukkanen et al., Age and Ageing 2017 |
| Ziekte van Alzheimer | hazard ratio 0,35 (95% BI 0,14–0,90) | Laukkanen et al., 2017 |
De onderzoekers corrigeerden voor roken, gewicht, lichamelijke activiteit, bloeddruk, cholesterol en inkomen.
Wat deze studies ons niet kunnen vertellen
- Associatie, geen bewijs. Mannen die dagelijks een sauna gebruiken, kunnen verschillen op manieren die geen correctie kan vastleggen (gezondheid, rijkdom, vrije tijd). Alleen trials kunnen oorzaak en gevolg aantonen, en langetermijntrials naar saunagebruik bestaan niet.
- Mannen in één regio. Het cohort bestond uit Finse mannen van middelbare leeftijd; de resultaten gelden mogelijk niet voor vrouwen, andere leeftijden of andere landen.
- Alleen traditionele sauna. De studie gaat over Finse heteluchtsauna's (meestal rond 80 °C), niet over infraroodcabines.
De basis goed doen
Typisch Fins gebruik bestaat uit rondes van 5–20 minuten in de hitte met tussendoor afkoelingspauzes. Drink water, sla alcohol over, stap eruit als je je niet lekker voelt, en lees de sauna-veiligheidsgids. Mensen met hartaandoeningen, lage of hoge bloeddruk, zwangerschap of die medicijnen gebruiken, moeten eerst hun arts raadplegen.
Bronnen
- Laukkanen T, Khan H, Zaccardi F, Laukkanen JA. Association between sauna bathing and fatal cardiovascular and all-cause mortality events. JAMA Intern Med. 2015;175(4):542–548. doi:10.1001/jamainternmed.2014.8187
- Laukkanen T, Kunutsor S, Kauhanen J, Laukkanen JA. Sauna bathing is inversely associated with dementia and Alzheimer's disease in middle-aged Finnish men. Age Ageing. 2017;46(2):245–249. doi:10.1093/ageing/afw212